Hiểu Đạo & Sống Đạo

 

Tại Sao Có Sự Dữ, Sự Đau Khổ Trong Trần Gian Này?

Hỏi: Xin Cha giải thích lại tại sao Chúa để sự dữ, sự đau khổ hoành hành trong trần gian này, và ư nghĩa của những đau khổ và sự dữ đó?

Trả lời: Sự dữ (evil) và đau khổ là những thực thể và thực tế (entities and realities) hiển nhiên trong cuộc sống con người trên trần thế này. Ở khắp mọi nơi và mọi thời đại, con người luôn gặp phải những tai ương như bệnh tật, nghèo đói, bất công, bóc lột, oán thù, ghen ghét, đau khổ tinh thần và thể xác, chiến tranh, thiên tai băo lụt, động đất, sóng thần (tsunami) và nhất là chết chóc, đau thương…

Có điều nghich lư và khó hiểu là tại sao những kẻ bất lương gian ác, làm những việc vô luân, vô đạo như bóc lột, lường đảo, giết người, mở ṣng bài, nhà điếm, buôn bán phụ nữ và trẻ em cho các dịch vụ măi dâm vô cùng khốn nạn, tội lỗi, sản xuất phim ảnh dâm ô, bạo động, giết người…lại phát đạt, giầu sang, khoẻ mạnh, trong khi quá nhiều người lương thiện, đạo đức, bác ái lại nghèo khó, bệnh hoạn, và nhiều khi c̣n gặp những tai hoạ bất ngờ ?

Cụ thể, những ai ở Houston, Texas chưa quên một xe buưt chở giáo dân Houston đi dự Đại Hội Thánh Mẫu ở Cảrthage, Missouri tháng 8 năm 2008 đă bị lật khiến hàng chục người chết và bị thương nặng, gây đau khổ lớn lao cho các gia đ́nh nạn nhân; trong khi các xe bus hoặc phi cơ chở người đi đánh bạc hàng ngày ở Lousiana, Baloxi, Las Vagas và du hí tội lỗi bên Cancun (Mexico) và Jamaika…chưa hề gặp tai nạn tương tự !

Đứng trước thực tế này, nhiều người đă tự hỏi: có Thiên Chúa cực tốt cực lành hay không, và nếu có, th́ tại sao Người lại để cho những sự dữ đó xẩy ra và làm khổ cho người ngay lành như vậy?

Để trả lời cho vấn nạn này, trước hết, là người tín hữu Chúa Kitô, chúng ta phải tin chắc chắn có Thiên Chúa là t́nh thương, công bằng và vô cùng nhân ái.

Tuy nhiên, tại sao có sự dữ, có đau khổ trong trần gian này, th́ không ai có thể hiểu thấu được lư do và có thể giải đáp thỏa đáng cho vấn đề nan giải này.

Thánh Augustinô (354-430) đă cố t́m hiểu lư do tại sao có những sự dữ nói trên, nhưng ngài cũng không t́m được và đành thú nhận như sau:

"Tôi cố t́m xem do đâu mà có sự ác và tôi đă không thấy được câu giải đáp" (x. Confessions.7:7,11).

Thánh Phaolô cũng phải nh́n nhận sự dữ là một bí nhiệm không ai hiểu được: "Thật vậy mầu nhiệm của sự gian ác đang hoành hành" (2 Tx 2,7)

Dầu vậy, dù sự dữ là một bí nhiệm (mystery), nhưng qua đức tin và nhờ giáo lư và Kinh Thánh chỉ dẫn, chúng ta có thể tạm hiểu lư do v́ sao có sự dữ, sự đau khổ trên trần thế này như sau:

Trước tiên, sự dữ là hậu quả của tội lỗi, của việc con người tự do chọn lựa đi đường sai trái như Thánh Phaolô đă viết: "Chẳng có ai có lương tri, chẳng có ai kiếm t́m Thiên Chúa. Người người đă ĺa xa chính lộ chỉ biết theo nhau làm chuyện suy đồi; chẳng có một ai làm điều thiện, dẫu một người cũng không." (Rm 3:11-12).

Giáo lư của Giáo Hội cũng dạy rằng: "Sự thật th́ họ (các thiên thần và loài người) đă phạm tội, do đó mà sự dữ về luân lư đă đi vào thế gian, tai hại không thể lường được so với sự ác thể lư. Thiên Chúa không hề là nguyên nhân trực tiếp hay gián tiếp của sự dữ này. Tuy nhiên Ngài cho phép xảy ra v́ tôn trọng tự do của các tạo vật Ngài đă dựng nên, và một cách bí nhiệm, Ngài biết lấy điều thiện ra từ sự ác." (x. SGLGHCG, số 311)

Nói rơ hơn, v́ con người đă sử dụng lư trí và ư chí tự do (intelligence and free will) của ḿnh để làm điều sai trái nên sự dữ, sự đau khổ phải là hậu quả tất nhiên của ư muốn tự do mà con người đă và đang sử dụng để làm những điều gian ác, nghịch với Chương tŕnh và Ư muốn của Thiên Chúa, Đấng luôn mong muốn cho con người được hạnh phúc. Thiên Chúa biết sự dữ làm khổ mọi người trên trần gian này, nhưng Ngài đă không can thiệp để ngăn cản v́ trước hết, Ngài phải tôn trọng ư muốn tự do mà Ngài đă ban cho khi tạo dựng con người khác biệt với mọi tạo vật khác.

Chính v́ con người có lư trí để hiểu biết và có tự do để lựa chọn nên quá nhiều người đă chọn lựa những cách sống đưa lại những hậu quả khốc hại cho ḿnh và cho người khác. Cụ thể, có những người muốn tự do lái xe theo ư riêng của ḿnh, bất chấp luật lệ lưu thông, nên đă gây ra biết bao tai họa thảm khốc cho chính họ và cho bao nhiêu người vô tội khác hàng ngày trên các đường phố, xa lộ ở khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là ở Việt Nam, nơi xảy ra tai nạn lưu thông nhiều nhất thế giới !

Tự do ly dị và phá thai đă đưa đến hậu quả phá vỡ hạnh phúc gia đ́nh, chấn thương tâm lư cho người mẹ và gây đau khổ cho vợ chồng và con cái. Tự do hút thuốc, sử dụng ma tuư và rượu mạnh đưa đến ung thư và bao bệnh tật liên hệ khác. Tự do cờ bạc đỏ đen đưa đến phá sản, tan vỡ gia đ́nh và đau khổ cho biết bao cá nhân và gia đ́nh.

Đặc biệt, v́ tham vọng chính trị, ham mê quyền hành và giầu sang nên những kẻ cầm quyền ở nhiều nơi trên thế giới đă dùng mọi thủ đoạn gian manh và độc ác để thủ tiêu hay bỏ tù những ai dám chống đối, muốn lật đổ họ. Cứ xem cuộc nội chiến đă kéo dài hơn một năm ở Syria đủ cho thấy là v́ tham quyền cố vị, nên nhà độc tài Hassad đă giết hại hàng chục ngàn người dân đang nổi dậy chông lại ông ta và đ̣i thay đổi thể chế. Nhưng cuối cùng th́ chắc chắn kẻ gian ác sẽ bị trừng phạt như số phận của Sadam Hussein, Bin Ladin, Mubarak, Khadafi và các chế độ công sản ở Nga và Đông Âu trước đây.

Như thế,đủ cho thấy là đau khổ và mọi sự dữ là hậu qủa của những chọn lựa sai lầm, mù quáng của con người, nhất là của kẻ cầm quyền cai trị, muốn duy tŕ ách thống trị của họ để vơ vết của cải, bắt chấp nỗi thống khổ của người dân chẳng may rơi vào tay cai trị độc ác của họ.

Dầu vậy, đau khổ và sự khó cũng được xem như là những phương thế hữu hiệu mà Thiên Chúa đă dùng để thử thách và tôi luyện những tôi tớ trung tín được Người ưu tuyển như Abraham, Tobia và nhất là Giop, người hiền đức mà phải chịu biết bao đau khổ khi Thiên Chúa tha phép cho Satan hành hạ ông để mong lôi kéo ông ra khỏi t́nh yêu của Chúa. Những đau khổ lớn lao mà ông Gióp đă phải chiu là: con cái bỗng chốc bị thiên tai lăn ra chết hết, tài sản kếch xù phút chốc cũng tiêu tan và cuối cùng bản thân ông c̣n bị chứng ung nhọt đau đớn từ bàn chân lên đến đỉnh đầu. Nhưng ông không một lời than trách Chúa. Ngược lại ông c̣n ca ngợi Chúa như sau:

"Thân trần truồng sinh ra từ ḷng mẹ
Tôi sẽ trở về đó cũng trần truồng
ĐỨC CHÚA đă ban cho, ĐỨC CHÚA lại lấy đi
Xin chúc tụng danh ĐỨC CHÚA" (G 1:21)

Chính v́ ḷng kiên trung yêu mến Thiên Chúa hết ḷng trước moi khốn khó, thử thách lớn lao nên ông Giop đă được Thiên Chúa khen ngợi, đền bù lại gấp đôi tài sản ông đă mất, lại cho ông sinh được bảy con trai và ba gái xinh đẹp và sống thọ thêm 145 năm nữa ! (G 42: 10-16)

Thánh Phêrô cũng dạy rằng những đau khổ mà chúng ta phải chịu trong cuộc sống trên trần thế này là những thử thách nhằm tinh luyện đức tin và ḷng mến Chúa của mỗi người tín hữu chúng ta:

"Những thử thách đó nhằm tinh luyện đức tin của anh em là những thứ quư hơn vàng gấp bội. Vàng là của phù vân mà c̣n phải chịu thử lửa. Nhờ thế, khi Đức Kitô tỏ hiện, đức tin đă được tinh luyện đó sẽ trở thành lời khen ngợi và đem lại vinh quang, danh dự. Tuy không thấy Người, anh em vẫn yêu mến, tuy chưa được giáp mặt mà ḷng vẫn kính tin…" (1Pr 1: 6-8)

Mặt khác, một điều khó hiểu nữa là tại sao những kẻ gian ác, vô nhân, vô học, vô đạo ở khắp nơi trên thế giới lại có thể chiếm được địa vị cầm quyền để bách hại người dân chẳng may rơi vào lưới cai trị khắc nghiệt của họ, trong khi những người tài đức th́ không được trọng dụng, không có cơ may để cai trị và phục vụ cho công b́nh, bác ái tự do và dân chủ thực sự như ḷng người mong muốn ?

Tại sao Thiên Chúa không tiêu diệt ngay những kẻ gian ác này cho vơi đi nỗi thống khổ của biết bao triệu người không may phải sống dưới ách cai trị tàn ác của chúng?

Để trả lời cho câu hỏi này, dụ ngôn Cỏ lùng trong Tin Mừng Thánh Matthêu phần nào cho ta biết lư do v́ sao Chúa vẫn để cho kẻ dữ, kẻ gian ác sống chung hay cai trị người lành. Những kẻ dữ đó được ví như đám cỏ lùng mọc chen lẫn với những cây lúa tốt tượng trưng cho những người ngay lành, lương thiện ở khắp nơi trên thế giới.

Nhưng đến mùa gặt, tức ngày sau hết, chủ ruộng - tức Thiên Chúa - sẽ sai các Thiên Thần tức thợ gặt: "hăy gom cỏ lùng lại,bó thành bó mà đốt đi, c̣n lúa, th́ hăy thu vào kho lẫm cho Ta." (Mt 13 :30) Nghĩa là quăng những kẻ gian ác vào hỏa ngục và đưa vào Thiên Đàng những người lành thánh đă chọn lựa sống theo đường lối của Chúa và chê ghét tội lỗi và mọi sự dữ trong cuốc sống trên trần gian này.

Sau hết, Kinh Thánh cũng soi sáng thêm cho ta hiểu lư do v́ sao có sự dữ, kẻ ác sống lẫn với người lành để từ thực tế này Thiên Chúa có thể biến sự dữ thành sự lành lớn lao hơn. Đó là trường hợp ông Giuse, con Ông Giacóp, bị các anh toan giết rồi bán cho lái buôn đem sang Ai Cập (x St 37). Nhưng Thiên Chúa đă biến sự dữ này thành sự thiện to lớn hơn sau đó khi Giuse cứu cả gia đ́nh ḍng họ sang Ai Cập thoát nạn đói đang hoành hành bên quê hương. Như thế, chính Thiên Chúa đă cứu gia đ́nh ông Giacóp qua tay Giuse nhân sự độc ác của các anh ông như Giuse đă nói với họ: "Không phải các anh đă gửi em đến đây nhưng là Thiên Chúa. Người đă đặt em làm cha của Pharaô, làm chúa tất cả triều đ́nh và làm tể tướng trên khắp cơi Ai Cập." (St 45:8).

Trong tinh thần đó và và quan trọng hơn hết, là chính Chúa Giêsu đă biến sự dữ, những đau khổ mà Người đă vô cớ phải chịu v́ âm mưu độc ác của bọn biệt phái, luật sĩ, kỳ mục và trưởng tế Do Thái thành sự lành lớn lao nhất là cứu cho cả nhân loại khỏi chết v́ tội và được hy vọng sống hạnh phúc đời đời với Thiên Chúa trong Nước Trời.

Đây chính là điều mà Giuse đă nói với các anh của ông khi các người này đến xin lỗi ông về tội định ám hại ông trước kia: "Các anh định làm điều ác cho em nhưng Thiên Chúa lại định cho nó thành điều tốt, để thực hiện điều xẩy ra hôm nay, là cứu sống một dân đông đảo." (xSt 50:20)

Bọn luật sĩ và trưởng tế Do Thái đánh đập và đóng đanh Chúa Giêsu, Người lành vô tội, nhưng Thiên Chúa đă biến sự dữ, sự bất công này thành "suối ơn cứu chuộc" cho muôn dân, v́ "Nhờ máu Người đổ ra trên thập giá, Thiên Chúa đă đem lại b́nh an cho mọi loài dưới đất và muôn vật trên trời." (Col, 1:20)

Như thế, t́nh thương yêu tha thứ và bản chất thiện hảo của Thiên Chúa vẫn lớn hơn mọi sự dữ, độc ác nhất của con người trên trần thế này

Tóm lại, sự dữ, sự đau khổ là điều không ai mong muốn, không ai hiểu thấu lư do, nhưng không ai tránh được trong cuộc sống này. Nó quả là một bí nhiệm.

Tuy nhiên sự kiện Chúa Giêsu không tránh âm mưu độc ác của con người và vui ḷng chịu đau khổ thập giá để cứu chuộc nhân loại đă cho ta thấy giá trị cứu độ của sự đau khổ và khôn ngoan của Thiên Chúa khác với khôn ngoan của loài người.

Chúa Giêsu không tự ư đi t́m thập giá để vác, và đau khổ để chịu. Trong đêm bị nộp v́ Giuđa phản bội, Người đă xin với Chúa Cha "cho con khỏi uống chén này. Nhưng xin đừng làm theo ư con, mà xin theo ư Cha" (Lc 22:42)

Như thế, chúng ta cũng không được kiêu căng muốn lập công với Chúa bằng cách đi t́m đau khổ để chịu, như đau ốm không cần thuốc men, lười biếng không muốn đi làm để được nghèo khó, hay không thận trọng khi lái xe để gây ra tai nạn cho ḿnh và cho người khác.v.v... Nếu cố ư làm những việc này th́ không những là phạm tội trông cậy Chúa cách mù quáng mà c̣n không được công phúc ǵ nữa.

Nói khác đi, chúng ta phải hết sức xa tránh mọi nguy cơ gây đau khổ cho ḿnh và cho người khác, nhất là phải xa tránh tội lỗi v́ đây chính là nguyên nhân của mọi sự dữ và đau khổ cho con người.

Nhưng khi những đau khổ, sự dữ, sự khó xẩy ra ngoài ư muốn và đề pḥng của ta, th́ phải chăng đó là những "thập giá" mà Chúa Giêsu muốn chúng ta vác chung với Chúa như Người đă nói với các môn đệ xưa kia: "Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính ḿnh, vác thập giá ḿnh mà theo." (Mt 16:24)

Thập giá là tượng trưng cho những đau khổ, gian nan, khốn khó trong trần gian này. Nhưng lại là phương tiện cứu chuộc hữu hiệu cho loài người khỏi chết v́ tội mà Thiên Chúa đă muốn Chúa Kitô vác lấy để đền tội thay cho tất cả chúng ta cách nay trên 2000 năm. Do đó, ai muốn được cứu rỗi th́ phải vác thập giá ḿnh theo Chúa Kitô như Người đă đ̣i hỏi các môn đệ xưa.

Ước mong những lời giải đáp trên đây thoả măn phần nào thắc mắc về lư do tồn tại của sự dữ, sự đau khổ và ư nghĩa của những sự dữ này trong đời sống con người, bao lâu c̣n có mặt trên trần thế .này.

Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn

 

* * * * *   * * * * *