Sửa Lỗi Cho Nhau

CN 23 thường niên năm A

Giảng thuyết: Lm. GB Nguyễn Đ́nh Hoàng

Đă là con người th́ ai cũng có lúc lầm lỗi, bởi đâu ai là hoàn hảo.  Dù là bậc thánh nhân đi nữa th́ cũng khó có thể không mắc lỗi lầm.  V́ thế mới có câu “thánh nhân đều có một quá khứ, và tội nhân đều có một tương lai.”  Các thánh nhân, thậm chí các thánh của chúng ta, cũng có lúc sai lỗi…trường hợp của thánh Augustinô là một điển, một vị đại thánh của Giáo Hội, cũng đă có một tuổi trẻ đầy tội lỗi.

Mà không chỉ sai có một vài lần, mà ta sai rất nhiều lần trong cuộc đời.  Bằng chứng là chúng ta cứ phải xưng tội hoài.  Phạm lần này rồi lại phạm lần khác.  Phạm lỗi cũng không giới hạn là lứa tuổi nào, ơn gọi nào, v́ ở bất cứ lứa tuổi nào, con người nào cũng có thể phạm lỗi.  Con nít th́ phạm lỗi của con nít, rồi người lớn th́ có tội của người lớn…Mà h́nh như, ta càng lớn tuổi th́ ta lại càng phạm nhiều tội.  Chỉ có điều là ít ai trong chúng ta dám nhận ḿnh có lỗi, ít người trong chúng ta dám nhận ḿnh làm sai.  Giống như trường hợp của bà Pelosy trong mấy ngày qua khi bà ra tiệm tóc để làm đẹp mà không mang khẩu trang, rồi bị báo chí phanh phui.  Thay v́ nhận ra việc ḿnh làm sai để nhận lỗi, th́ bà lại quay lại đổ thừa cho chủ tiệm gài ḿnh.

Cho nên, ít ai dám thú nhận về những lầm lỗi, về cái sai của bản thân.  Chính v́ ít ai dám nhận lỗi về ḿnh hoặc là nhiều lúc ta làm sai mà ta không biết đó là chuyện sai, bởi v́ ta không cố ư. V́ thế việc giúp nhau sửa sai là một điều nên làm và là một điều tốt - nhiều lúc ta cũng cần phải được người khác nhắc nhở, khuyên bảo, sửa lỗi, sửa sai cho ḿnh.

Nếu không được người khác sửa sai th́ ta sẽ không bao giờ biết ḿnh sai.  Nếu ta không biết ta sai th́ làm sao ta có thể sống tốt hơn được.  Xét về khía cạnh nhân bản, ai cũng phải được người khác dạy bảo và sửa lỗi.  Lúc nhỏ th́ ta được ông bà, cha mẹ, người lớn, thầy cô dạy bảo và sửa lỗi.  Lớn lên khi ra đời th́ cũng phải cần bạn bè người thân sửa lỗi cho ḿnh…hay là ngược lại, khi ta thấy con cái, vợ chồng, bạn bè, người thân làm điều sai trái, phạm lầm lỗi th́ ta cũng th́ ta cũng khuyên bảo họ. 

Mà khi ta được người nào khuyên bảo và sửa sai cho ta, tức là người đó đang c̣n quan tâm tới ta, đang c̣n yêu thương ta.  Cũng vậy khi ta thấy người khác lầm lỗi mà ta dám khuyên răn, ta dám chỉ cho thấy điều họ làm sai là ta đang c̣n quan tâm tới họ, ta c̣n coi họ là người thân, là bạn bè.  Bởi v́ có thương nhau, có quan tâm tới nhau, th́ người ta mới hay góp ư, mới hay sửa lỗi cho nhau.  C̣n khi không c̣n muốn góp ư, không c̣n sửa sai cho nhau, th́ lúc đó người ta đă hết quan tâm tới nhau rồi, hết c̣n coi nhau là người thân và bạn bè của nhau…mà lúc đó, coi chừng là kẻ thù của nhau đó. 

V́ vậy mà có một sự khác biệt giữa bạn ta và kẻ thù của ta, đó là: “bạn ta là người khen ta khi ta đúng, và chê ta lúc ta sai.  Kẻ thù là người khen ta khi ta sai, và chê ta khi ta đúng.  C̣n kẻ mà lúc nào cũng chê ta cả khi ta đúng và cả khi ta sai….th́ đó là…vợ ta.”  Có đúng không mấy ông? 

Bên cạnh đó, nhiều khi ta biết ta làm sai; thế nhưng ta lại không có đủ can đảm và khiêm nhường để sửa sai, v́ thế ta rất cần người khác giúp ta sửa sai hay là người khác cũng rất cần ta giúp họ sửa sai.  V́ thế khuyên nhủ nhau, sửa sai cho nhau không chỉ là một điều cần thiết trong đời sống gia đ́nh, trong cộng đoàn, và trong cộng đồng; và đó cũng là một bổn phận và trách nhiệm mà Chúa muốn chúng ta phải làm. Bởi v́ trong cuộc sống chung, hành vi của người này, có ảnh hưởng trên người khác. Việc tốt của một người có ảnh hưởng trên gia đ́nh và cộng đoàn, và việc xấu cũng thế - nó cũng có ảnh hưởng đến gia đ́nh và cộng đoàn. V́ thế, để xây dựng một gia đ́nh tốt lành, một cộng đoàn tốt đẹp, th́ mỗi người đều phải có trách nhiệm với ḿnh và với nhau.

Ngược về với Thánh Kinh trong những ngày đầu: sau khi Cain giết chết người em của ḿnh là Aben, th́ Thiên Chúa đă đến và hỏi tội Cain “em ngươi ở đâu” Mặc dù Cain đă quả quyết là ḿnh không phải là kẻ canh giữ em ḿnh; thế nhưng đối với Thiên Chúa, th́ mỗi con người chúng ta đều là “người canh giữ anh chị em ḿnh” - là người có bổn phận khuyên dạy, chỉ bảo, sửa sai cho anh chị em khi họ làm sai.

Nếu chúng ta sao lăng trong việc sửa lỗi cho nhau, nhất là với những người chúng ta có trách nhiệm như người trong gia đ́nh: vợ chồng con cái, anh chị em với nhau, người thân của chúng ta, th́ chúng ta cũng có trách nhiệm trong cái sai của họ.  Thiên Chúa đă cảnh cáo tiên tri Ezikien về hậu quả của sự thờ ơ, buông lơng trước cái sai của người khác.  Trong bài đọc 1, chúng ta nghe Thiên Chúa nói với Ezikien “ngươi hăy loan báo cho kẻ gian ác rằng: “ngươi sẽ phải chết v́ sự gian ác, mà ngươi lại không chịu nói cho nói để kẻ gian ác bỏ đường tội lỗi của ḿnh, th́ chính kẻ gian ác sẽ chết trong sự gian ác của nó, nhưng Ta sẽ đ̣i máu nó bởi tay người.  C̣n khi người loan báo cho kẻ gian ác rồi mà nó vẫn không chịu bỏ đường gian ác, th́ nó sẽ chết trong sự gian ác của nó, nhưng ngươi sẽ cứu được mạng sống ngươi”.  

Người Kitô chúng ta, v́ thế, cần phải can đảm và kiên nhẫn khuyên nhủ, chỉ bảo, và sửa lỗi cho nhau.  Khuyên nhủ và sửa sai cho nhau là một hành vi bác ái, là giúp anh em ḿnh sống đúng với phẩm giá làm người, là nỗ lực đưa anh em ḿnh trở về cái tốt, cái đẹp, và cái thiện.  Nhưng sửa lỗi khác với trừng phạt.  Sửa lỗi cần kín đáo, tế nhị, c̣n trừng phạt thường mạt sát, hạ bệ và công khai.  Người được sửa lỗi là người được yêu thương.  Người bị trừng phạt là người bị loại ra khỏi xă hội và cộng đồng nhân loại.

Chúa Giêsu không chỉ nói cho chúng ta bổn phận và trách nhiệm trong việc khuyên nhủ, góp ư, và sửa lỗi cho nhau, mà Ngài con đưa ra một phương thức hữu hiệu trong việc sửa lỗi cho nhau.  Sửa lỗi cho nhau, trước hết, phải làm trong sự kín đáo và tế nhị: giữa ḿnh và người đó thôi.  Đây là cái bước quan trọng nhất – v́ khi khuyên bảo, sửa lỗi cho nhau với tính cách riêng tư, kín đáo như thế, là ta đang tôn trọng và ta đang thực sự quan tâm tới người đó và mong người đó được tốt hơn.  C̣n nếu người đó không chịu nh́n nhận những khuyến điểm và lỗi lầm của ḿnh, th́ chúng ta mới dẫn thêm 1 hoặc 2 người nữa, để nhờ sự khuyên bảo của 2, 3 người th́ sẽ giúp cho người đó tin nhận cái điều sai, cái lầm lỗi của ḿnh, nhưng vẫn phải khuyên nhủ thẳng với người đó.  C̣n nếu người đó vẫn cố chấp không chịu sửa lỗi, th́ lúc mới tŕnh với cộng đoàn tập thể và nếu cũng không được nữa th́ coi như họ là người ngoài.

Phương thức của Chúa Giêsu đưa ra là một phương pháp hữu hiệu trong việc khuyên bảo, răn dạy, và sửa sai cho người khác, thế nhưng nhiều khi ta lại không làm như vậy.  Đối với lỗi lầm và cái sai của con cái th́ thường ta hay lấy quyền làm cha làm mẹ rồi ta lớn tiếng la mắng, quát tháo, và dùng những ngôn từ thiếu yêu thương.  Đối với vợ chồng th́ ta đay nghiến, ta nguyền rủa, ta dùng những lời thô tục thiếu đi sự kính trọng lẫn nhau.  C̣n đối với người ngoài th́ thường ta không tới thẳng người đó ta góp ư, ta nói cho họ biết cái sai của họ, mà ta lại đi nói sau lưng họ, ta đi nói cho người khác biết.  Những cách hành xử của ta đó nó không giúp ǵ được cho con cái, cho vợ chồng, và cho người khác.  Mà phần nhiều khi ta làm như vậy, th́ hậu quả thường ngược lại – con cái nó sẽ ngày càng xa lánh ḿnh, vợ chồng sẽ có thêm bất đồng, gia đ́nh sẽ thêm xào xáo, người ngoài th́ sẽ gây thêm thù hằn.  Thay v́ sửa sai th́ cái sai lại càng sai thêm.

Phương thức sửa lỗi của Chúa Giêsu là việc làm trong đức ái và t́nh yêu thương và Chúa không muốn chúng ta trừng phạt lỗi lầm anh chị em ḿnh.  Là con người, ai cũng có khuyến điểm và lầm lỗi, v́ thế mỗi người chúng ta cần phải bao dung, tha thứ, và phải yêu thương lẫn nhau.  Để việc khuyên nhủ, góp ư, và sửa sai của ta thực sự có kết quả, th́ trước khi chúng ta góp ư, sửa sai cho người khác, chúng ta hăy cầu nguyện, để xin Chúa soi sáng, ban cho ta ơn khôn ngoan và thiện chí tốt lành, để những lời khuyên bảo, góp ư sửa sai đó, thực sự là một điều tốt lành.  Và tôi tin chắc rằng, nếu chúng ta cầu nguyện trước khi chúng ta sửa sai, góp ư, th́ chắc chắn, cái đó phát xuất từ tính thiện lương, từ ư tốt lành của ta đối với người làm sai.  C̣n nếu mà không dám đối diện với họ, khi ta không dám gặp mặt họ để khuyên nhủ, để góp ư, mà đi nói cho người khác biết, th́ việc làm đó của ta là một việc sai và ta đang làm điều xấu – mà đó là việc làm của ma quỷ. 

Xin Chúa ban cho từng người chúng ta hôm nay, luôn biết thực thi phương pháp của Chúa trong việc khuyên nhủ, góp ư, và sửa sai cho nhau.  Và nếu chúng ta làm theo cách của Chúa, th́ chắc chắn, việc làm của ta sẽ có hiệu quả, và sẽ được đẹp ḷng Chúa và đẹp ḷng anh chị em của ḿnh. 

Lm. GB Nguyễn Đ́nh Hoàng

* * * * * *   * * * * * *