Nói và Làm

Bài giảng CN 26 thường niên năm A

Giảng thuyết: Lm. GB Nguyễn Đ́nh Hoàng

Con người trong cuộc sống vốn được biểu hiện qua nhiều yếu tố, trong đó “nói” và “làm” là hai yếu tố đặc biệt quan trọng, thường được xem xét theo những tiêu chuẩn riêng biệt.  “Nói” thường và phải nên đi đôi với “làm”, để có thể góp phần và để thể hiện đúng bản chất của mỗi con người.

Khi “nói” không đi đôi với “làm”, hoặc do hoàn cảnh khách quan tác động, hoặc do yếu tố chủ quan chi phối, đều cho phép nhận rơ tính cách của con người.

Nói và làm vừa là phương diện quan trọng để con người tự bộc lộ ḿnh, vừa là điều kiện để con người có thể xét đoán người khác. V́ thế, chúng ta cần phải luôn cẩn trọng trong cả “nói” và “làm”, tránh không để người khác hiểu sai về ḿnh, và cũng không xét đoán sai người khác.

Cuộc sống chỉ thực sự có giá trị và ư nghĩa khi “nói” và “làm” theo các chuẩn mực đạo đức, góp phần thúc đẩy sự tiến bộ của con người và xă hội.

Fox News đăng tải một đoạn video trích từ camera cho thấy

Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đă đi làm tóc tại một salon

ở San Francisco, California ngày 31-8 dù theo quy định,

các cơ sở này vẫn chưa được hoạt động.

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thấy rất nhiều trường hợp, rất nhiều con người “nói” và làm không đi đôi với nhau.  Giống như trường hợp của bà Pelosy trong tháng trước.  Bà Pelosy, là thượng nghị sĩ đảng Dân Chủ ở California, chủ tịch hạ viện, bà là người lên tiếng mạnh mẽ, kêu gọi người dân khi ra đường phải mang khẩu trang, và bà c̣n lên TV, lên truyền h́nh chỉ trích thậm tệ những nhân viên chính phủ không mang khẩu trang khi ra nơi công cộng.   Bà c̣n thúc đẩy luật mang khẩu trang ở California và c̣n cấm người dân mở các dịch vụ làm tóc, làm nail ở trong tiệm - chỉ được mở và làm ở bên ngoài.  Trong khi cả người dân Cali phải theo luật một cách khắc khe do chính bà Pelosy đề xướng; th́ chính bà lại phạm luật đó – bà Pelosy bước vào làm tóc ở một tiệm làm tóc gần nhà, và bà đă không mang khẩu trang khi tới nơi công cộng.  Việc làm của bà bị báo chí truyền thông đưa tin nói về việc bà là “ngụy quân tử - một con người không có nhân cách – là bởi v́ bà đă nói một đàng và làm một nẻo.

Tại sao, nhiều trường họp, nói và làm không đi đôi với nhau? Có t́nh trạng này là bởi trước hết, nói thường rất dễ mà làm th́ khó.  V́ thế xưa nay, người ta vẫn thích hứa hẹn bằng những lời nói suông, nói ẩu, nói bừa hơn là bắt tay vào thực hiện những điều ḿnh đă nói.  Chuyện hứa suông thường xảy ra cho những chính trị gia nhiều nhất…lúc c̣n tranh cử, họ hứa đủ thứ, hứa nhiều chuyện – nhưng toàn là những lời hứa suông.  Trong những tổng thống gần đây của Mỹ, tôi chỉ thấy có ông Trump, là một người thực hiện nhiều nhất lời hứa của ḿnh – có thể nói, tổng thống Trump là con người ngay thẳng, dám nói và dám làm. 

Không chỉ có ở ngoài đời, mà trong cuộc sống đạo cũng vậy, có những người tự xưng ḿnh là người Công giáo, nhưng cuộc sống lại hoàn toàn ngược lại với đức tin của ḿnh.  Có những chính trị gia Công giáo, vỗ ngực nói ḿnh là người Công giáo, nhưng lại chống lại những điều luân lư căn bản mà Giáo Hội dạy.  Giống như ông Joe Biden, là một người Công giáo, nhưng lại công khai ủng hộ hôn nhân đồng tính và nhất là ủng hộ phá thai – mà chúng ta biết phá thai là một tội nặng chống lại Chúa, chống lại luân lư Giáo Hội.  V́ thế ông Joe Biden đă bị nhiều giám mục, linh mục chỉ trích v́ lập trường gây tội ác công cộng của ông.  Ông Joe Biden đă nhiều lần bị các giám mục, linh mục từ chối không cho rước lễ.

Người mà “nói” mà không “làm”, hay là nói một đàng, làm một nẻo là những người yếu kém về nhân cách, thiếu nhân phẩm, và không được người khác tin tưởng…v́ thế họ là những con người bị người khác khing thường, và không được tôn trọng.  V́ thế có nhiều câu thành ngữ đề cập đến hạng người này bằng một thái độ phê phán nghiêm khắc, như câu “nói th́ hay, cày th́ dở” hay câu “nói như rồng leo, làm như mèo mửa”. 

C̣n bậc quân tử và những con người có nhân phẩm đạo đức tốt, th́ họ tạo được niềm tin cho người khác bằng sự đồng nhất giữa nói và làm.  Như vậy th́ nói đi đôi với việc làm vừa là đạo lư làm người vừa là một nguyên tắc sống trong đạo làm người.  V́ thế, dù sống ở đâu, sống trong hoàn cảnh nào, sống thời nào, th́ lời nói cũng luôn phải đi đôi với việc làm.  Nếu bậc phụ huynh mà lời nói và việc làm không đồng nhất với nhau th́ dễ bị suy giảm niềm tin và sự kính trọng nơi con cái.  Rồi, bạn bè mà thất hứa với nhau, cũng sẽ dễ dàng đánh mất những t́nh cảm quư giá của nhau. 

Bài Tin mừng hôm nay, cũng dạy chúng ta bài học tương tự trong đời sống đạo.  Đừng làm láo, báo cáo hay! Dụ ngôn hai người con được người cha sai đi làm vườn nho nhấn mạnh đến sự tương phản giữa lời nói và việc làm.  Qua lời nói, người con thứ nhất không chấp nhận ra làm vườn nho, nhưng rồi đă đổi ư và đă ra đi làm vườn nho.   Anh ta đă nhận ra cái sai, và v́ thế đă hối cải, đă sửa sai bằng những hành động.  C̣n người con thứ hai th́ ngược lại, khi nghe cha kêu ra làm vườn nho, anh đă hăng hái hứa hẹn, thế nhưng anh lại không thi hành.  Anh ta có thể thuộc loại người ba hoa khoác lác, thích nổ, ăn nói to tát, nhưng không dám thể hiện bằng việc làm.  Hành động của anh thật như là “thùng rỗng th́ kêu to”.

Qua dụ ngôn 2 người con hôm nay, Chúa Giêsu muốn quở trách những người biệt phái và luật sĩ bởi v́ họ là những người chỉ biết nói suông, chứ không chịu làm.  Giữa lời nói và việc làm của họ luôn mâu thuẫn với nhau.  Họ đọc kinh là v́ muốn phô trương, chứ nhưng không có ḷng mến Chúa; họ thích được chào nơi công cộng, nhưng lại thiếu ḷng khiêm hạ.  Họ họ hô hào làm việc nhân nghĩa, nhưng chính họ lại không muốn động ngón tay vào.  Chúa Giêsu đă lên án họ và gọi họ là “những kẻ giả h́nh, là ngụy quân tử”. 

Xă hội chúng ta đang sống cũng có rất nhiều người mang dáng dấp của những người biệt phái, của người con thứ trong bài Tin mừng hôm nay.  Cũng háo danh, cũng khoe khoang và phô trương, thích nổ nơi công cộng.  Họ làm ít nhưng lại nói nhiều; đôi khi chẳng làm nhưng vẫn thích kể công.  Ở nơi này nơi kia, người ta vẫn thích được làm ông nọ bà kia, nhưng lại không muốn phục vụ người khác, phục vụ cộng đoàn.  Họ chỉ muốn được lấy tiếng khen của người đời.   Có người nói rất hay, lên kế hoạch rất tốt, nhưng chẳng bao giờ thực thi lời ḿnh đă nói.  Có lẽ con người thời nay, cần phải lắng nghe lại lời của Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô đă nhắc nhở “con người ngày nay không cần những thầy dạy nói suông, nhưng rất cần những chứng nhân sống điều họ nói”.   

Lời Chúa ngày hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta hăy xét lại cách sống đạo của ḿnh xem lời nói có đi đôi với hành động hay không.  Chúa Giêsu nói là: “Ai yêu mến Thầy th́ hăy giữ lời Thầy”. “Giữ lời Thầy” có nghĩa là phải thực hành những điều Chúa dạy. Khi chúng ta tới tham dự Thánh Lễ, hay là khi ta cầu nguyện, th́ ta có thể dễ dàng nói ḿnh mến Chúa và yêu tha nhân, thế nhưng khi vừa bước ra ngoài băi đậu xe, ḿnh có biết tử tế, nhường nhịn nhau chỗ đậu, lối ra hay không?  Chúng ta thường có khuynh hướng yêu cầu người khác sửa sai, hay phán đoán phê b́nh người khác, nhưng chính bản thân ḿnh, th́ có khi nào tự sửa sai và xét ḿnh lại hay không?

Rồi trong phạm vi gia đ́nh, thật không có ǵ tai hại cho bằng nói mà không làm! Chúng ta dạy bảo con cái phải sống ngay thật, biết nhường nhịn, biết tha thứ cho nhau, nhưng chính chúng ta lại cứ quanh quéo, gian dối, ăn thua đủ, không ai nhường ai. Chúng ta gắt gỏng chửi rủa con cái không đi nhà thờ, không đi lễ, nhưng chính cha mẹ lại mắng nhiếc nhau suốt ngày, ngay cả việc ngồi trên xe đi đến nhà thờ cũng vẫn rủa xả lẫn nhau, căi cọ nhau - nếu mà cha mẹ, bậc phụ huynh mà sống như vậy th́ làm sao dạy bảo con cái được?  Ông bà ta có câu là: “Lời nói lung lay, gương bày lôi kéo”. Nếu muốn con cái nên người th́ không phải chỉ dạy dỗ bằng lời, mà c̣n phải làm gương sáng nữa.

V́ thế, đời sống của người Kitô hữu chúng ta cần phải thể hiện đức tin của ḿnh qua hành động.  Ước ǵ người Kitô hữu chúng ta đang sống trong một xă hội có rất nhiều người nói một đàng làm một nẻo, th́ chúng ta hăy sống chứng nhân bằng hành động - lời nói luôn đi đôi với việc làm.  Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta ơn can đảm và nghị lực, để chúng ta luôn dám thực thi điều Chúa dạy bảo trong lối sống, trong cách cư xử hằng ngày của ta với gia đ́nh, với vợ chồng, với cha mẹ, với con cái, và với anh chị em chung quanh.   Có như thế chúng ta không chỉ là người mang danh Công giáo, mà chúng ta mới thực sự là người công giáo chân chính theo Chúa Kitô.

Lm. GB Nguyễn Đ́nh Hoàng

* * * * * *   * * * * * *