Hnh Ảnh Con Tru Trong Đời Sống

 

Trong cng trnh thin nhin c nhiều loi th động vật khc nhau. Con Tru l một trong những loi th động vật được con người chăn nui ở nh v cng loi th vật hữu ch cho đời sống con người nhiều.

 

Hnh ảnh con Tru cần c ko cy, ko bừa, ko cộ chở la mạ trn ruộng đồng, hay con Tru đứng nằm hiền ha gặm nhai cỏ trn bi cỏ, cng đầm mnh trong vũng ao hồ nước l hnh ảnh quen thuộc, gợi ln cảm gic thị vị thanh bnh vng miền qu bn cc nước chu, ở Phi chu, nhất l miền qu Việt Nam.

 

Con Tru loi động vật c sức dẻo dai

 

Tru l loi th động vật c bốn chn, da đen bng với ln lng thưa thớt - t c con tru no da mầu trắng hay vng - Tru c thn hnh cao to lớn cn nặng hng trăm kl, đi mắt to lớn, da dầy rắn chắc, c đui di ngoe nguẩy đuổi ruồi muỗi cn trng, đầu c mm di, pha trn đi vnh tai to vểnh ra bn ngoi l cặp sừng cứng kh, mỗi sừng uốn thnh hnh vng cung như hnh mặt trăng lưỡi liềm tạo nt cn đối gần như vng trn cho hnh dạng của Tru. Sừng tru được dng lm kn t v như một loại nhạc cụ cho sinh hoạt, khi đi săn th ở rừng hoang d Những chi tiết ny tạo nn vẻ uy nghim hng dũng chững chạc cho Tru.

 

Bề ngoi xem ra Tru cứng nhắc, khng c g hấp dẫn. Nhưng Tru l loi động vật c đời sống thanh đạm đơn giản, chỉ uống nước lạnh, nước l ở vũng ao hồ. Thực phẩm của Tru l cỏ rơm tươi hoặc kh. Tru c sức khoẻ dẻo dai chịu đựng bền bỉ, ko chở đồ nặng, chăm chỉ lm việc lao động nặng nhọc, cng xem ra tnh kh hi ha thong thả. Khi Tru nằm nghỉ mắt nhắm mơ mng mang nt vẻ bnh an v tư lự. Tru khng ni được, nhưng lại biết tun nghe theo sự hướng dẫn h ht của người điều khiển.

 

Tnh tnh của Tru lầm l rất t khi ku rống, chỉ ph h hơi to thi. Thịt Tru, nhất l Tru cn non trẻ - thường gọi l ngh - ngon khng thua km g thịt b.

 

Nguyn điểm ny cũng pht tỏa ra nơi Tru vẻ đẹp tch cực ẩn kn thm trầm nhiều rồi.

 

Nhưng khi ln cơn li đnh nổi giận, Tru cũng rất bướng bỉnh cứng nhắc, rồi đi khi cn tm cch trả th dng cặp sừng hc quăng hất ln cao xa nữa. Loại tru hoang sống trong rừng hoang đ khng được cắt xỏ dy nơi mũi tnh kh rất hung hăng ph phch gy nguy hiểm sự sống cho người đến gần chng. V thế tnh tnh thm trầm của Tru đi khi cũng nham hiểm khng thể tnh lường trước được cho người nui chăn Tru.

 

2. Hnh ảnh con Tru trong sử sch huyền thoại

 

Theo tương truyền bn xứ đất nước Hy Lạp v những đất nước vng Đng Nam chu , Tru l con vật thnh thing dng vo việc lễ tế thần thnh.

 

C bức tranh vẽ nh hiền triết Lo Tử cỡi Tru đi xuyn khắp cnh đồng đi về hướng Ty. Hnh ảnh ny diễn tả triết l sống thanh bnh. Nhưng cũng đầy lng thao thức của người khn ngoan đi tm chn l từ Đng sang Ty.

 

Người chăn nui Tru, giống như những người mục đồng chăn Chin Cừu D bn vng Trung Đng hay bn u chu, Mỹ chu, thường bị nhn bằng con mắt coi thường. V cuộc sống lam lũ của họ quanh năm ngy thng chỉ sống với đn sc vật loi Tru, hầu như cch biệt xa vời với đời sống văn minh pht triển ngoi x hội.

 

Nhưng tri lại, trong văn chương bnh dn của Việt Nam c cu ht h của ch b chăn Tru: "Ai bảo chăn Tru l khổ? Chăn Tru sướng lắm chứ ơi!", ni ln nt đẹp thi vị thanh thản cng bằng lng thỏa mn của người chăm sc nui Tru nhai gặm cỏ ngoi đồng. Phải chăng đ khng l một cung cch thấm nhuần triết l sống sao?

 

Theo tương truyền từ thời Vua Hng dựng nước Việt Nam, con Tru gp phần xy dựng căn bản cho nền văn minh nng nghiệp trồng cấy la mạ ngoi đồng vng nng thn. V đ cũng l hnh ảnh ăn su vo đời sống trong dn gian ViệtNam miền thn qu đồng ruộng:

 

"Trn đồng cạn, dưới đồng su, chồng cy vợ cấy con Tru đi bừa!"

 

Hnh ảnh ny từ cuối thế thể kỷ 20. cng ngy chỉ cn l bức tranh nếp sống của thời qu khứ, hay l trong văn chương thi. V đời sống x hội Việt Nam đang trn đ pht triển cng nghiệp ha ngnh nng nghiệp với đủ lọai my mc thay thế cho người lao động vất vả trn ruộng đồng, thay cho con Tru đi cy bừa, ko cộ la.

 

Theo truyền sử ngy xưa anh hng Đinh Bộ Lĩnh thuở cn b đ cng đm trẻ chăn Tru trong vng Hoa Lư cỡi Tru rước cờ lau tập trận. Sau ny ng l người đ dẹp loạn 12 sứ qun v xy dựng nn triều đại nh Đinh năm 968.

 

3. Con Tru trong tục ngữ, ca dao

 

Trong Tục ngữ ca dao Việt Nam hnh ảnh con Tru đi đi với đời sống hằng ngy của con người:

 

"Con tru l đầu cơ nghiệp

Tậu tru, lấy vợ, lm nh

Trong ba việc ấy ắt l kh thay.

 

N cũng l hnh ảnh ni ln sự sung tc, thnh cng của nh nng: "Ruộng su, tru ni"

 

Ở vng miền nng thn, cng việc chăn Tru ăn cỏ thường l việc của cc trẻ em trai. V thế con Tru v em b chăn Tru gắn b thn thiết với nhau: chăn gần gũi với tru, vui đa với tru, tắm tru, phơi o trn lưng tru, thả diều

 

V tnh cảm mối lin hệ tương quan giữa người nng dn với con Tru l ti sản cơ nghiệp ring của họ đậm su r nt qua tm tnh:

 

"Tru ơi ta bảo tru ny

Tru ra ngoi ruộng tru cy với ta,

Cấy cy nối nghiệp nng gia,

Ta đy tru đấy ai m quản cng.

Bao giờ cy la trổ bng,

Thời cn ngọn cỏ ngoi đồng tru ăn.

 

4. Con Tru trong nin lịch dn gian

 

Theo cch phn chia thời gian năm thng bn vng chu chịu ảnh hưởng văn ha Trung hoa thời xưa, con Tru cũng l một biểu tượng cho một năm. Một năm c 12 thng. Một vng chu kỳ năm m lịch bao gồm 12 năm. Mỗi năm m lịch c tn của một con th vật: T, Sửu, Dần, Mo, Thn, Tỵ, Ngọ, Mi, Thn, Dậu, Tuất, Hợi.

 

Con Tru đứng hng thứ hai trong vng chu kỳ 12 năm m lịch. Năm nay bắt đầu từ ngy Mồng Một thng Ging m lịch theo hệ mặt trăng, trng vo ngy 12.02.2021 năm Dương lịch theo hệ mặt trời, l năm của con Tru: Tn Sửu.

 

Phải chăng những ai sinh ra đời nhằm vo năm con Tru c đời sống vất vả, phải nhẫn nhục chịu đựng như con Tru phải lam lũ đi cy ruộng?

 

Điều ny khng ai c thể quả quyết được. Điều ny cũng chỉ l sự tin tưởng vo số mệnh trong dn gian thi.

 

V phải chăng năm con Tru c những đặc thi tnh tốt của loi th vật như trầm lặng, hiền ha, thuần thục nghe lời, trong đời sống x hội con người?

 

Điều ny cũng khng c g lm bằng chứng xc định được. Đy cũng l cch suy diễn chiết giải nghĩa nếp sống theo hnh ảnh dấu chỉ thi.

 

Cng năm con Tru cũng bị ảnh hưởng xảy ra những biến cố bất thường, như khi Tru nổi cơn li đnh thnh ra hung hăng cứng nhắc bướng bỉnh trong cuộc sống x hội?

 

Điều ny cũng khng thể dựa vo đ ni được đng hay sai, khng c g l bằng chứng khoa học. V nếu c chăng cũng chỉ l một loại suy diễn theo tin tưởng truyền khẩu dn gian.

 

Cch tnh phn chia đặt tn cho mỗi năm với một con vật, mang ảnh hưởng nhiều của nền văn ha phong tục đời sống, v cũng ẩn hiện điều tin bnh dn. N cũng tiềm tng mang cht tnh chất huyền b đon vận mạng cung số tử vi của con người thi.

 

5. Con Tru trong Kinh Thnh Cng Gio

 

Trong Kinh Thnh khng ni đến tn con Tru. C lẽ ở vng Trung Đng khng c loi th vật hnh dạng giống Tru như bn chu.

 

Nhưng theo khoa học ngnh động vật học Tru B l loi th vật cng chủng loại: "Tru l một loi động vật thuộc họ Tru b (Bovidae). Chng sống hoang d ở Nam (Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Bhutan) v Đng Nam . Ngoi ra tru cũng sống hoang d ở pha bắc c. Tuy tru rừng vẫn cn tồn tại trong thin nhin nhưng số lượng tru hoang d khng cn nhiều. Giới khoa học lo rằng tru rừng hoang d thuần chủng khng cn tồn tại nữa. Ring tại Việt Nam số lượng tru rừng cn rất t, chủ yếu phn bố dọc dy Trường Sơn, trong đ c khu vực miền ty Thanh Ha gip với Lo. Nhiều đn tru đ được thuần dưỡng v lai với tru nh. Tru c 2 loại: loại mu da xanh đen (tru đen) v loại mu da sng hồng (tru trắng)."

 

Nếu Tru B cng thuộc một chủng họ Bovidae, tuy chng c khc biệt nhau nhiều, th Tru cũng c chỗ đứng, ni cch khc n cũng đựơc ni đến trong Kinh Thnh với tn B.

 

Trong hang đ ngy mừng lễ Cha Gisu ging sinh c nơi đặt hnh tượng cc con th vật đứng nằm chung quang hi nhi Gisu được dựng by chung quanh lun lun c một hai con B. V theo Kinh Thnh thuật lại, Cha Gisu ging sinh lm người trong chuồng sc vật giữa cnh đồng Bethlehem (Lc 2,1-20). Như thế con Tru B cũng như con Cừu, con Lừa l "nhn" chứng mắt thấy tai nghe lc Cha Gisu sinh ra lm người khi xưa!

 

Sau ny đi rao giảng nước Thin Cha, Cha Gisu cũng ni đến hnh ảnh con B: "Thế ngy Sabt, ai trong cc ngươi lại khng cởi dy dắt B Lừa rời mng cỏ đi uống nước" ( Lc 13,15).

 

Trong sch Khải Huyền của Thnh Gioan ni đến hnh con vật thứ hai giống như con B c cnh dương rộng ra đang đứng bn ngai Thin Cha ngy đm ht ca tụng Người. (Kh 4,7-8).

 

Thế giới đang lm vo cơn khủng hoảng bị vi trng Corona ly lan truyền nhiễm gy bệnh nạn cng tử vong cho nhn loại từ cuối năm 2019, v cn ko di cho tới hm nay, v cũng khng biết tới khi no cơn đại dịch Corona mới chấm dứt honh hnh đe dọa sức khoẻ đời sống nhn loại!

 

Xin chắp đi tay ci đầu tưởng nhớ đến những người đ ra đi về đời sau trong cơn bệnh đại dịch Corona. Họ khng cn cng chung đn mừng ma Xun Tn Sửu trn mặt đất nữa. Nhưng trong tin tưởng linh hồn họ được vo sống trong qu hương mới, nơi l ma xun vĩnh cửu bn Thin Cha, Đấng l cha ma xun đời sống của vạn vật hm qua, hm nay v ngy mai.

 

Cơn khủng hoảng kinh hong bệnh đại dịch Corona truyền nhiễm đe dọa lm ngưng đnh trệ đảo lộn mọi chương trnh trật tự đời sống con người trn ton cầu về mọi kha cạnh. Đời sống hầu như lc no cũng tri nổi trong những biến chuyển tiu cực nhiều hơn tch cực từ trong gia đnh ra ngoi x hội. Con người phải sống giữ khoảng cch xa nhau, phải đeo khẩu trang bịt kn khun mặt mi miệng cng mũi ht thở khng kh, để trnh bị vi trng Corona xm nhập vo trong cơ thể, nhất l buồng phổi.

 

Đời sống tinh thần đạo gio, v phải cch ly giữ khong cch xa nhau khng c dịp gặp nhau nơi nh ring, hội đon cũng như nơi thnh đường, nơi thờ tự như xưa. Nn trở nn như lu mờ trong ln sương m che khuất tầm nhn của con mắt tinh thần.

 

C lẽ gương tnh tnh chất kh của con Tru về chăm chỉ, dẻo dai bền bỉ chịu đựng cng sống ăn uống đơn giản lm việc l hnh ảnh mẫu gương gip gợi suy nghĩ để c được kin nhẫn bnh an tm thấy con đường ra bước khỏi ln sương m khi gặp kh khăn khủng hoảng!

 

Chc mừng Năm Mới Tn Sửu - 2021

 

Lm. Daminh Nguyễn Ngọc Long

* * * * *   * * * *